Internal Medicine Today

fa نقش مؤلفه‌های سلامت معنوی در پیش‌بینی فرسودگی شغلی بهورزان: یک مطالعه همبستگی در دانشگاه علوم پزشکی سبزوار Role of Spiritual Health Components in Predicting Job Burnout among Healthcare Workers: A Correlational Study at Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran بهداشت روان Mental Health پژوهشی Original زمینه و هدف: بهورزان به عنوان خط مقدم ارائه خدمات سلامت در روستاها، به دلیل حجم بالای کاری و مواجهه با شرایط استرس‌زا، در معرض خطر فرسودگی شغلی قرار دارند. سلامت معنوی می‌تواند به عنوان یک منبع درونی، نقش محافظتی در برابر فشارهای کاری ایفا کند. مطالعه حاضر با هدف تعیین رابطه بین سلامت معنوی و فرسودگی شغلی بهورزان دانشگاه علوم پزشکی سبزوار در سال ۱۴۰۴ انجام شد. روش‌ها: این مطالعه توصیفی-همبستگی بر روی ۱۷۲ نفر از بهورزان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی سبزوار که به روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند، انجام گردید. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه سلامت معنوی پولوتزین و الیسون (۲۰ سوال) و پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلاج (۲۲ سوال) جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۳ انجام گرفت. یافته‌ها: میانگین نمره سلامت معنوی بهورزان ۱۶/۹۵ و میانگین نمره فرسودگی شغلی ۴۱/۴۷ بود که هر دو در سطح متوسط قرار داشتند. بین سلامت معنوی کل با فرسودگی شغلی کل همبستگی منفی و معناداری وجود داشت  (568/0r=- و 01/0P≤). همچنین بین تمام مؤلفه‌های سلامت معنوی (مذهبی و وجودی) با تمام ابعاد فرسودگی شغلی (خستگی عاطفی، مسخ شخصیت و فقدان موفقیت عمومی) رابطه منفی و معنادار مشاهده شد (01/0P<). نتایج رگرسیون نشان داد که دو مؤلفه سلامت معنوی، حدود ۵/۳۲ درصد از واریانس فرسودگی شغلی را پیش‌بینی می‌کنند (۳۲۵/0-=R²) و سلامت وجودی (۳۸۷/0- =β) سهم بیشتری نسبت به سلامت مذهبی (۳۸۷/0- =β) در کاهش فرسودگی شغلی داشت. نتیجه‌گیری: سلامت معنوی، به ویژه مؤلفه وجودی آن، نقش محافظتی مؤثری در کاهش فرسودگی شغلی بهورزان دارد. طراحی و اجرای برنامه‌های ارتقای سلامت وجودی و توانمندسازی معنوی مبتنی بر باورهای مذهبی برای این گروه شغلی توصیه می‌شود.   Background and Objectives: Healthcare workers, as the frontline providers of rural healthcare services, are at risk of occupational burnout due to heavy workloads and exposure to stressful working conditions. Spiritual health can serve as an internal resource, playing a protective role against occupational stress. This study aimed to determine the relationship between spiritual health and occupational burnout among healthcare workers of Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran, in 2025. Methods: This descriptive-correlational study was conducted on 172 healthcare workers at Sabzevar University of Medical Sciences who were selected using stratified random sampling. Data were collected using the Paloutzian and Ellison Spiritual Health Questionnaire (20 items) and the Maslach Burnout Inventory (22 items). Data analysis was performed using the Pearson correlation coefficient and multiple linear regression in SPSS software (version 23). Results: Mean score of spiritual health among healthcare workers was 95.16 (range: 20-120), and the mean score of occupational burnout was 47.41 (range: 23-89), both of which were at a moderate level. There was a significant negative correlation between total spiritual health and total occupational burnout (r=-0.568, p<0.01). Additionally, significant negative correlations were observed between all components of spiritual health (religious and existential) and all dimensions of occupational burnout (emotional exhaustion, depersonalization, and reduced personal accomplishment) (p<0.01). Regression results showed that the two components of spiritual health predicted approximately 32.5% of the variance in occupational burnout (R²=0.325), and existential health (β=-0.387) contributed more than religious health (β=-0.235) in reducing occupational burnout. Conclusion: Spiritual health, especially its existential component, plays an effective protective role in reducing occupational burnout among healthcare workers. Designing and implementing programs to promote existential health and spiritual empowerment based on religious beliefs is recommended for this occupational group.   سلامت معنوی, فرسودگی شغلی, بهورزان, مراقبت بهداشتی اولیه, سبزوار Health Workers, Job Burnout, Primary Health Care, Sabzevar, Spiritual Health 0 0 http://imtj.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4076-1&slc_lang=fa&sid=1 seyed majid ghazanfari سید مجید غضنفری 8000319475328460039092 8000319475328460039092 No استادیار، مرکز تحقیقات بیماری های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران. Roghayeh Javan رقیه جوان 8000319475328460039093 8000319475328460039093 No دانشیار گروه طب ایرانی، مرکز تحقیقات بیماری های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران. Seyed Saeed Arianjad سید سعید آریانژاد 8000319475328460039094 8000319475328460039094 No استادیار معارف اسلامی، گروه معارف، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران. Seyed Ahmad Ahmadi Nasab سید احمد احمدی نسب 8000319475328460039095 8000319475328460039095 No دانشجوی دکتری، گروه مدیریت ،واحد علی آباد کتول،دانشگاه آزاد اسلامی ،علی آباد کتول، ایران Hossein Soltani حسین سلطانی 8000319475328460039096 8000319475328460039096 No کارشناس ارشد آموزش بهداشت، معاونت بهداشتی، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻰ سبزوار، سبزوار، اﻳﺮان. Elham Behnam Talab الهام بهنام طلب 8000319475328460039097 8000319475328460039097 No کارشناس ارشد آموزش بهداشت، معاونت بهداشتی، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻰ سبزوار، سبزوار، اﻳﺮان. Seyed Mohammad Vahid Ghazanfari سید محمد وحید غضنفری 8000319475328460039098 8000319475328460039098 No کارشناس ارشد آموزش بهداشت، معاونت بهداشتی، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻰ سبزوار، سبزوار، اﻳﺮان. Mehdi Rabiei مهدی ربیعی rabieim2020@gmail.com 8000319475328460039099 8000319475328460039099 Yes استادیار، مرکز تحقیقات بیماری های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران.