fa ارزیابی برنامه آموزشی نظریه‌محور در پیشگیری از رفتارهای دارای خطر انتقال در بیماران اچ آی وی مثبت: مطالعه‌ای در چارچوب مدل اعتقاد بهداشتی مطالعه بيماری‌ها Diseases پژوهشی Original <p dir="RTL"><strong>اهداف:</strong> پیشگیری و کاهش رفتارهای خطر مرتبط با انتقال اچ‌آی‌وی در میان بیماران اچ‌آی‌وی مثبت یکی از اولویت‌های سلامت همگانی است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تاثیر برنامه آموزشی با استفاده از مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتار‌های پیشگیری‌کننده از انتقال بیماری در بیماران اچ‌آی‌وی مثبت انجام شد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: -0.05pt;"><strong>مواد و روش‌ها:</strong> در این مطالعه نیمه‌تجربی، 92 بیمار <span dir="LTR">HIV</span> مثبت و مبتلا به ایدز بالای 18 سال شهرستان‌های سراوان و سرباز که در 1392 در مرکز مشاوره بیماری‌های عفونی و رفتاری سراوان یا سرباز دارای پرونده بودند به روش سرشماری انتخاب و وارد مطالعه شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه محقق‌ساخته شامل بخش دموگرافیک (10 سئوال)، سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی (17 سئوال) و ارزیابی عملکرد بیماران (11 سئوال) بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار <span dir="LTR">SPSS 18</span> و با آزمون‌های آماری <span dir="LTR">T</span> مستقل و زوجی و مجذور کای تجزیه و تحلیل شد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: -0.05pt;"><strong>یافته‌ها:</strong> دو گروه از نظر متغیرهای دموگرافیک همسان بوده و تفاوت معنی‌داری نداشتند. میانگین نمره حساسیت و شدت درک‌شده، منافع و موانع درک‌شده، خودکارآمدی درک‌شده و رفتار بعد از مداخله آموزشی نسبت به قبل از مداخله آموزشی به‌طور معنی‌داری افزایش پیدا کرد (001/0<span dir="LTR">p<</span>).</p> <p dir="RTL" style="margin-right: -0.05pt;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> استفاده از مدل اعتقاد بهداشتی بر ارتقای رفتارهای پیشگیرانه از ایدز در بیماران مبتلا به ایدز موثر است و از طریق افزایش آگاهی، نگرش، حساسیت، شدت، منافع و خودکارآمدی و کاهش موانع درک‌شده، موجب ارتقای رفتارهای پیشگیرانه از ایدز می‌شود.</p> <p style="margin-left: 42.55pt;"><strong>Aims: </strong>Prevention and reduction of HIV risk behaviors in the patients with positive HIV are of the priorities of public health. The aim of this study was to assess the effectiveness of educational program based on health belief model (HBM) on the behaviors preventing disease transmission in the positive HIV patients.</p> <p style="margin-left: 42.55pt;"><strong>Materials & Methods</strong><strong>:</strong> In the semi-experimental study, 92 positive HIV patients with AIDS, aged more than 18 years and recorded by the counseling centers for infectious and behavioral diseases in either Saravan or Sarbaz, were studied in 2013. The subjects were selected via census method. Data was collected using a researcher-made questionnaire consisted of a demographic part (10 questions), the health belief model constructs (17 questions), and patients&rsquo; functioning assessment part (11 questions). Data was analyzed by SPSS 18 software using independent T, paired-T, and Chi-square tests.</p> <p style="margin-left: 42.55pt;"><strong>Findings:</strong> There was no significant difference between the groups in the demographic characteristics and they were equal. There were considerable significant increases in the mean scores of the perceived sensitiveness and intensity, the perceived benefits and obstructions, the perceived self-efficacy, and behavior after the training intervention than before the intervention (p<0.001).&nbsp;</p> <p style="margin-left: 42.55pt;"><strong>Conclusion:</strong> Health belief model is effective on the enhancement of AIDS preventing behaviors in patients with AIDS. In addition, through increased levels of awareness, attitude, sensitiveness, intensity, benefits, and self-efficacy, as well as a reduction in the perceived obstructions, it increases AIDS preventing behaviors.</p> <p style="margin-left: 42.55pt;"></p> آموزش, اچ آی وی, مدل اعتقاد بهداشتی, رفتار خطر Education, HIV, Health Belief Model, Risk Behavior 13 18 http://imtj.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-154-3&slc_lang=fa&sid=1 I Zareban ایرج ضاربان zareban@yahoo.com 8000319475328460019968 8000319475328460019968 No Public Health Department, Health Faculty, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران M Karimy محمود کریمی karimymahmood@yahoo.com 8000319475328460019969 8000319475328460019969 Yes Public Health Department, Health Faculty, Saveh University of Medical Sciences, Saveh, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشکده علوم پزشکی ساوه، ساوه، ایران R Ahmadi رضا احمدی 8000319475328460019970 8000319475328460019970 No Infectious Diseases Department, Medicine Faculty, Ghonabad University of Medical Sciences, Ghonabad, Iran گروه بیماری‌های عفونی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران A Tabasi Darmiyan عبدالرحیم طبسی درمیان 8000319475328460019971 8000319475328460019971 No Public Health Department, Health Faculty, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران M Taher محمد طاهر mohamadtaher@yahoo.com 8000319475328460019972 8000319475328460019972 No Department of Nursing, Faculty of Nursing, Saveh University of Medical Science, Saveh, Iran گروه آموزش پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشکده علوم پزشکی ساوه، ساوه، ایران