fa رابطه مقدار خون خارج‌شده طی حجامت با شرایط فردی بیمار و زمان انجام آن علوم پايه پزشكي Basic Medical Science پژوهشی Original <strong><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">اهداف:</span></span></strong><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> حجامت یک روش درمانی است که در روایات و منابع معتبر طب سنتی ایران، بر انجام آن در ایام خاصی توصیه شده است. هدف این مطالعه، تعیین رابطه مقدار خون خارج‌شده طی حجامت با شرایط فردی بیماران و زمان انجام آن بود.</span></span><br> <strong><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ابزار و روش&shy;ها:</span></span></strong><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> در این پژوهش توصیفی- مقطعی در بهار سال 1395، تعداد 391 مرد مراجعه‌کننده به یک مرکز حجامت در شهرستان ساوه به‌روش نمونه‌گیری آسان انتخاب شده و حجامت در موضع بین دو کتف </span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">برای آنها انجام &shy;شد.</span> ابزار پژوهش، پرسش‌نامه‌ای مشتمل بر مشخصات فردی،</span> <span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">تاریخ مراجعه به‌تفکیک روز و ماه و سال شمسی و قمری، سن، قد، وزن و مقدار خون خارج‌شده طی حجامت بر حسب گرم بود. داده‌ها به‌کمک</span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SPSS 16</span></span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> و توسط آزمون‌های آماری </span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">مجذور کای، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">T</span></span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> زوجی و آزمون آنالیز واریانس یک‌طرفه </span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">تحلیل شدند. </span></span><br> <strong><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته&shy;ها:</span></span></strong><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> میانگین‌های سن</span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">، وزن و </span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">نمایه توده بدنی</span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> با میانگین </span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">خون خارج‌شده طی حجامت رابطه معنی‌دار داشتند</span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> (01/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p<</span></span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">). </span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">بین روزهای مختلف هفته و نیز بین روزهای ماه قمری از نظر مقدار خون خارج‌شده اختلاف</span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> معنی‌داری مشاهده نشد </span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p></span></span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">)، اما</span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> مقدار خون خارج‌شده در افراد با سابقه قبلی حجامت نسبت به افراد بدون سابقه بیشتر بود (001/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p<</span></span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">).</span></span> <span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">همچنین در افراد مبتلا به بیماری فشار خون نسبت به سایر گروه‌های درمانی، مقدار خون بیشتری خارج شد (05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p<</span></span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">. </span></span><br> <strong><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه&shy;گیری:</span></span></strong><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> ویژگی‌های فردی مانند سن، وزن، نمایه توده بدنی، علت مراجعه و سابقه حجامت قبلی بر مقدار خون خارج‌شده طی حجامت تاثیرگذار هستند، اما زمان انجام حجامت (روز و ماه) بر مقدار خون خارج‌شده تاثیری ندارد.</span></span><br> &nbsp; <strong>Aims: </strong>Wet-cupping as a therapeutic method has been recommended to be done on certain days based on authentic sources of traditional medicine in Iran. The purpose of this study was to determine the relationship between amount of exited blood during wet-cupping with patient&#39;s individual conditions and the time it was performed.<br> <strong>Instruments & Methods: </strong>In this descriptive cross-sectional study, 391 men who were referred to a cupping center in Saveh city in the spring of 2016, were selected by simple sampling and wet-cupping in the position between the two scapula was performed. The research instrument was a questionnaire including demographic characteristics, date of reference (day, month and year), age, height, weight and amount of exited blood during the wet-cupping in gram. Data were analyzed by SPSS 16 software and using chi-square test, paired t test and one-way analysis of variance.<br> <strong>Findings:</strong> The means of age, weight and body mass index were significantly related to the mean of amount of exited blood during wet-cupping (p<0.01). There was no significant difference between different days of the week and between days of lunar month (p>0.05), but the amount of exited blood was higher in people with previous history of wet-cupping than those without previous history (p<0.001). Also, in people with hypertension, the amount of exited blood was higher than other treatment groups (p<0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> Individual characteristics such as age, weight, body mass index, cause of referral and previous history of wet-cupping affect the amount of exited blood during wet-cupping, but the time of wet-cupping (day and month) does not affect the amount of exited blood.<br> &nbsp; حجامت, مقدار خون خارج‌شده, زمان حجامت, طب سنتی Bloodletting [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/mesh/?term=bloodletting], Blood Volume Determination [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/mesh/68001811], Cupping time [Not in MeSH], Traditional medicine [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/mesh/68008519] 265 271 http://imtj.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2465-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Ghazanfari سید مجید غضنفری 8000319475328460024467 8000319475328460024467 No Iranian Traditional Medicine Department, Traditional & Complementary Medicine Faculty, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه طب سنتی ایرانی، دانشکده طب سنتی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران M. Yousefi مهدی یوسفی Yousefi@mums.ac.ir 8000319475328460024468 8000319475328460024468 No Iranian Traditional Medicine Department, Traditional & Complementary Medicine Faculty, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه طب سنتی ایرانی، دانشکده طب سنتی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Z. Feyzabadi زهره فیض آبادی Feyzabadi@mums.ac.ir 8000319475328460024469 8000319475328460024469 No گروه طب سنتی ایرانی، دانشکده طب سنتی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران A. Saki آزاده ساکی SakiA@mums.ac.ir 8000319475328460024470 8000319475328460024470 No Epidemiology & Biostatistics Department, Health Faculty, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران A. Taghipour علی تقی پور TaghipourA@mums.ac.ir 8000319475328460024471 8000319475328460024471 No Epidemiology & Biostatistics Department, Health Faculty, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران A. Saeedi nik عبدالله سعیدی نیک nikrawesh@yahoo.com 8000319475328460024472 8000319475328460024472 No Saveh Healthcare Network, Saveh University of Medical Sciences, Saveh, Iran شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوه، دانشگاه علوم پزشکی ساوه، ساوه، ایران M.R. Mehri محمدرضا مهری Mehrimr1@mums.ac.ir 8000319475328460024473 8000319475328460024473 Yes Iranian Traditional Medicine Department, Traditional & Complementary Medicine Faculty, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه طب سنتی ایرانی، دانشکده طب سنتی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران