fa بررسی تأثیر حذف مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین-۲ در پاسخ به درمان با اریتروپویتین صناعی در کم‌خونی‌های بیماران تحت همودیالیز پزشكي داخلی Internal Medicine پژوهشی Original <div style="text-align: justify;"><strong>اهداف </strong>هدف از این مطالعه بررسی اثر قطع لوزارتان در میزان پاسخ به درمان با اریتروپویتین صناعی در کم‌خونی بیماران مبتلا به نارسایی مزمن مرحله آخر کلیوی تحت همودیالیز منظم است.&nbsp;<br> <strong>مواد و روش ها</strong> این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی به روش قبل و بعد از مداخله است که به صورت خود‌شاهد انجام گرفت. جامعه بررسی‌شده بیماران همودیالیزی مبتلا به نارسایی مزمن کلیه مراجعه‌کننده به بیمارستان‌های دانشگاهی در سال ۱۳۹۶ بودند که پس از رعایت معیارهای حذف و شمول، تعداد ۳۰ بیمار بررسی شدند. در کلیه بیماران در ابتدای مطالعه و نیز سه ماه پس از حذف داروی لوزارتان میزان تغییرات هموگلوبین مقایسه شد.<br> <strong>یافته ها</strong> هموگلوبین در پایان مطالعه در کل بیماران افزایش معناداری داشت (از ۱/۵۶&plusmn;۱۰/۹۰ در آغاز مطالعه به ۱/۴۲&plusmn;۱۱/۳۷ گرم بر دسی‌لیتر در پایان ۳ ماه، P=۰/۰۴۶). هیچ تغییر واضحی در میزان هموگلوبین قبل و بعد از مداخله بین بیماران بر اساس سن، جنس و طول مدت بیماری مشاهده نشد.<br> <strong>نتیجه گیری</strong> افزایش معناداری در سطح هموگلوبین بیماران در پایان مطالعه پس از قطع لوزارتان مشاهده شد، اما رابطه معنی‌داری با سن و جنس بیماران و همچنین طول مدت بیماری نداشت.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Aims </strong>The aim of this study was to evaluate the effect of discontinuation of losartan in response to synthetic erythropoietin therapy on hemoglobin level in patients on maintenance hemodialysis.<br> <strong>Methods & Materials</strong> This study was a pre-and post-interventional clinical trial. The population of the study was hemodialysis patients with chronic renal failure. In the beginning of the study, and three months after removal of losartan, the patients&rsquo; hemoglobin changes were compared.<br> <strong>Findings </strong>Hemoglobin was significantly increased at the end of the study in all patients (from 10.90&plusmn;1.66 at the beginning of the study to 11.37&plusmn;1.42g/dl at the end of 3 months, P=0.046). No significant changes were seen in the hemoglobin level before and after intervention between patients according age, sex, and duration of the disease.<br> <strong>Conclusion </strong>There was a significant increase in hemoglobin level at the end of study after losartan discontinuation. But this increase did not have a significant relationship with patient&rsquo;s age, sex as well as the duration of the disease.</div> بیماری کلیوی مرحله آخر, مهار‌کننده گیرنده آنژیوتانسین,کم‌خونی, اریتروپویتین نوترکیب صناعی انسانی End-stage renal disease 230 243 http://imtj.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3031-1&slc_lang=fa&sid=1 Farid Reza Ejlali فریدرضا اجلالی khazaeem@yahoo.com 8000319475328460033163 8000319475328460033163 No Department of General Practitioner, Faculty of Medicine Sciences, Mashhad Branch, Islamic azad University, Mashhad, Iran. دانشکده علوم پزشکی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Mahmood Reza Khazaei محمود رضا خزاعی khazaeem@yahoo.com 8000319475328460033164 8000319475328460033164 Yes Department of Pediatrics, Faculty of Medicine Sciences, Mashhad Branch, Islamic azad University, Mashhad, Iran. گروه کودکان، دانشکده علوم پزشکی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Zahra Mostafavian زهرا مصطفویان 8000319475328460033165 8000319475328460033165 No Department of Health and Social Medicine, Faculty of Medicine Sciences, Mashhad Branch, Islamic azad University, Mashhad, Iran. گروه بهداشت و پزشکی اجتماعی، دانشکده علوم پزشکی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Jalil Moshari جلیل مشاری 8000319475328460033166 8000319475328460033166 No Department of Pediatrics, Faculty of Medicine, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. گروه کودکان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران.