fa مقایسه اثر محافظتی دم‌کرده گل محمدی و ویتامین E بر صدمات کروموزومی ناشی از تابش اشعه x در لنفوسیت‌های خون انسان با استفاده از آزمون میکرونوکلئوس در سلول‌های دوهسته‌ای علوم پايه پزشكي Basic Medical Science پژوهشی Original <div style="text-align: justify;"><strong>اهداف:&nbsp;</strong>هر روزه افراد بیشتری به دلایل شغلی و درمانی در معرض تأثیرات مخرب پرتوهای یونیزان، از جمله آسیب‌های کروموزومی قرار می‌گیرند. ترکیبات محافظ پرتو می‌توانند با مکانیسم‌هایی نظیر به دام انداختن رادیکال‌های آزاد، اهدای هیدروژن به مولکول‌های آسیب‌دیده و افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی موجب کاهش این نوع آسیب‌ها شوند. گیاهان دارویی که به طور سنتی در جوامع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند، به دلیل عوارض جانبی کمتر و مقرون‌به‌صرفه بودن نسبت به محافظت‌کننده‌های شیمیایی از جایگاه ویژه‌ای در این ارتباط برخوردارند. گل محمدی از جمله گیاهان دارویی است که مصرف گسترده‌ای در طب سنتی داشته و دارد. هدف این مطالعه بررسی اثرات ضد‌پرتوی این گیاه است.<br> <strong>مواد و روش ها:</strong> در یک مطالعه آزمایشگاهی، تأثیر حفاظتی یک هفته مصرف دم‌کرده گل محمدی در مقابل آسیب القا‌شده توسط ۲Gy اشعه ایکس در مقایسه با ویتامین E، در لنفوسیت‌های خون محیطی پنج داوطلب در زمان‌های ۱، ۲۴، ۹۶ ساعت و یک هفته پس از آخرین مصرف با استفاده از آزمون میکرونوکلئوس در سلول‌های دوهسته‌ای، بررسی شد.<br> <strong>یافته ها:</strong> نتایج نشان داد که دم‌کرده گل محمدی درست پس از آخرین مصرف می‌تواند فراوانی میکرونوکلئوس را به شکل معنی‌داری کاهش دهد. این کاهش فراوانی مشابه تأثیر ویتامین E در همین زمان است.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> نتایج نشان می‌دهند مصرف دم‌کرده گل محمدی قابلیت حفاظت سلولی در برابر آسیب‌های ناشی از تابش اشعه یونیزان را داراست و می‌تواند به عنوان یک محافظت‌کننده ارزان‌تر و با امکان مصرف روزانه نسبت به ویتامین E مورد استفاده قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Aims:&nbsp;</strong>For occupational and therapeutic reasons, many people are exposed to the harmful effects of Ionizing Radiation (IR) including Chromosomal Aberrations (CA) every day. Radioprotective agents are able to reduce these damages through mechanisms such as scavenging free radical, donating hydrogen to damaged molecules and increasing activity of antioxidant enzymes. Medicinal plants, traditionally used in different societies, have special advantages due to their low side effects and cost-effectiveness compared to the chemical radioprotectors. Rosa damascena is one of these plants that is widely used in traditional medicine. The aim of this study was to investigate the radioprotective effects of brewed Rosa damascena in comparison with Vitamin E.<br> <strong>Methods & Materials:</strong> In this experimental study, the radioprotective effect of 1-week use of brewed Rosa damascena on the CA induced by 2 Gy IR in comparison with vitamin E in peripheral blood lymphocytes of 10 volunteers, 1, 24, and 96 h as well as one week after the last intake was investigated using binucleated cell micronucleus assay.<br> <strong>Findings:&nbsp;</strong>The use of brewed Rosa damascena 1 h after the last intake could significantly reduce the frequency of micronuclei. This result was similar to the effect of vitamin E at the same time.<br> <strong>Conclusion:&nbsp;</strong>Brewed Rosa damascena is able to protect cells from IR-induced damages and can be used as a cheaper radioprotector with the possibility of daily use compared to vitamin E.</div> گل محمدی, ویتامین E, اشعه X, میکرونوکلئوس, لنفوسیت Rosa damascena, Vitamin E, X-radiation, Micronucleus, Lymphocyte 14 23 http://imtj.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2979-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham Khanirad الهام خانی راد elhaarn@yahoo.com 8000319475328460031359 8000319475328460031359 No Department of Biology, Faculty of Sciences, Islamic Azad University Mashhad Branch, Mashhad, Iran. گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشکاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران. Farhang Haddad فرهنگ حداد haddad@um.ac.ir 8000319475328460031360 8000319475328460031360 Yes Department of Biology, Faculty of Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. Shokouhozaman Soleymanifard شکوه الزمان سلیمانی فرد SoleymanifardSh@mums.ac.ir 8000319475328460031361 8000319475328460031361 No Department of Medical Physics, Faculty of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. گروه فیزیک پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.