fa اثربخشی آزمایشات روان‌شناختی (روانی‌آموزشی) بر کیفیت خواب بیماران جسمی مزمن در ایران: یک مطالعه فراتحلیل (1382-1400) بهداشت روان Mental Health مروری Review <strong>اهداف </strong>پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان اثربخشی آزمایشات روان‌شناختی (روانی‌آموزشی) بر کیفیت خواب بیماران جسمی مزمن در ایران (1382-1400) انجام شد.<br> <strong>مواد و روش ها</strong> این پژوهش ازنظر نوع هدف، فراتحلیل بود. جامعه آماری پژوهش شامل پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری، مطالعات منتشرشده در مجلات علمی‌پژوهشی و پژوهش‌های نمایه‌شده نویسندگان ایرانی در خارج از کشور بود. ابزار پژوهش برای تحلیل داده‌ها، چک‌لیست فراتحلیل بود و مراحل انجام فراتحلیل براساس روش فراتحلیل هویت و کرامر بود. &nbsp;<br> <strong>یافته ها</strong> از‌مجموع 57 مطالعه، 31 مطالعه شامل 1813 شرکت‌کننده، معیارهای واجد شرایط را داشتند. یافته‌‌های پژوهش نشان داد میزان اندازه اثر کلی به‌دست‌آمده، 0/99 درصد است. سطح معناداری ترکیبی مطالعات ا‌نجام‌شده (0001/P<0) به ‌دست آمد که نشان‌دهنده معنادار بودن مجموع اندازه اثر مطالعات روان‌شناختی بر کیفیت خواب در بیماران جسمی مزمن است.<br> <strong>نتیجه گیری </strong>میزان اندازه اثر آزمایشات روان‌شناختی بر کیفیت خواب بیماران جسمی مزمن در ایران براساس جدول تفسیر کوهن، بالاست. بنابراین به‌کار بستن این رویکرد درمانی نوین می‌تواند به‌عنوان روشی مؤثر در ارتقای کیفیت خواب افراد دچار بیماری جسمی مزمن شود. <strong>Aims </strong>The current study was conducted to investigate the effectiveness of psychological interventions (mental-educational) on the quality of sleep among patients with chronic diseases in Iran during 2003-2021.<br> <strong>Methods & Materials</strong> The current study is a meta-analysis in terms of purpose. The population included all master&rsquo;s and PhD. dissertations and theses, studies published in scientific journals, and studies published by Iranian authors living abroad. The instrument applied for the analysis of the data was the meta-analysis checklist, and the stages of the meta-analysis were conducted according to the technique proposed by Howitt and Cramer (2005).<br> <strong>Findings </strong>After investigating 57 studies, 31 studies including 1813 participants were found to meet the entry criteria. The results showed that the total effect size is 0.99. The compound level of significance related to the studies was found to be P<0.0001, which indicated the significance of the total effect sizes obtained in the psychological studies on the quality of sleep among patients with chronic diseases.<br> <strong>Conclusion </strong>The effect size of the psychological interventions conducted on the quality of sleep among patients with chronic diseases in Iran is high according to Cohen&rsquo;s table. Hence, implementing this novel therapeutic approach can be considered an effective method in the enhancement of the quality of sleep in patients with chronic physical disease. آزمایشات روان‌شناختی, کیفیت خواب, بیماران جسمی مزمن, فراتحلیل Psychological Interventions, Quality of sleep, Patients with chronic disease, Meta-analysis 220 243 http://imtj.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3691-1&slc_lang=fa&sid=1 Behzad Rigi Kooteh بهزاد ریگی کوته brkpsycho1988@gmail.com 8000319475328460036154 8000319475328460036154 No Department of Clinical Psychology, Children and Adolescents Health Research Center, Resistant Tuberculosis Institute, School of Medicine, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran. گروه روانشناسی بالینی، مرکز تحقیقات سلامت کودکان و نوجوانان، پژوهشکده سل مقاوم به درمان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم‌پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران. Azizollah Mojahed عزیز الله مجاهد mojahed@zaums.ac.ir 8000319475328460036155 8000319475328460036155 Yes Department of Clinical Psychology, Health Promotion Research Center, Faculty of Medicine, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran. گروه روانشناسی بالینی، مرکز تحقیقات ارتقای سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم‌پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران. Jafar Sarani Yaztappeh جعفر سارانی یازتپه sarani.jafar@yahoo.com 8000319475328460036156 8000319475328460036156 No Department of Clinical Psychology, Faculty of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Seyedeh Elnaz Mousavi سیده الناز موسوی Elnaz48.mousavi@gmail.com 8000319475328460036157 8000319475328460036157 No Department of Clinical Psychology, Faculty of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.