Internal Medicine Today

en فرصت ها و چالش های اطلاع رسانی در روابط عمومی دانشگاه های علوم پزشکی ایران در دوران همه‌گیری کووید-19: نقش و کارکرد فضای مجازی Opportunities and Challenges of Information Dissemination in Public Relations of Iranian Medical Universities during the COVID-19 Pandemic: The Role and Function of Virtual Space مراقبت‌های خانگی Home Care پژوهشی Original هدف: با توجه به نقش کلیدی روابط عمومی در مدیریت بحران‌ها، به‌ویژه در شرایط فراگیری ویروس کووید-19، مطالعه حاضر با هدف شناسایی فرصت‌ها و چالش‌های اطلاع‌رسانی در فضای مجازی توسط روابط عمومی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی-تحلیلی به‌صورت مقطعی در دی‌ماه 1399 انجام شد. داده‌ها با پرسشنامه محقق‌ساخته (۲۹ گویه در ۷ شاخص، طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای) جمع‌آوری شد. پس از تأیید روایی محتوایی با نظر خبرگان، پایایی پرسشنامه با آلفای کرونباخ 0.849 تأیید شد. جامعه پژوهش مدیران روابط عمومی دانشگاه‌های علوم پزشکی بودند، بر همین اساس نمونه گیری به صورت سرشماری بوده و داده‌ها به صورت الکترونیکی جمع‌آوری  شد و با زبان برنامه نویسی پایتون تحلیل شد. تحلیل شامل آمار توصیفی و آزمون همبستگی پیرسون بین شاخص‌ها بود. یافته‌ها: در مطالعه حاضر که با مشارکت 41 نفر انجام شد، نتایج نشان داد بیشترین استفاده از ابزارهای فضای مجازی در بحران کرونا، مربوط به شبکه‌های اجتماعی (میانگین=4.74) بوده است. فضای مجازی فرصت‌هایی برای اطلاع‌رسانی دقیق (میانگین=4.57) و سریع فراهم کرده، اما چالش‌هایی نظیر انتشار اطلاعات نادرست، عدم هماهنگی میان واحدها و تفاوت در اهداف اطلاع‌رسانی با رسانه‌ها نیز مشهود بود. همچنین، زیرساخت‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری و نیروی انسانی ناکافی از جمله موانع مهم در کارایی روابط عمومی‌ها بودند. همبستگی مثبت بین مهارت نیروی انسانی و زیرساخت‌ها(r=0.655, p<0.001) و همچنین رابطه مثبت میان آمادگی در بحران با سایر مؤلفه‌ها مشاهده شد، در حالی‌که شاخص چالش‌ها با آمادگی و مهارت همبستگی منفی داشت. نتیجه‌گیری: روابط عمومی دانشگاه‌های علوم پزشکی عملکرد مناسبی در بهره‌گیری از فرصت‌های فضای مجازی داشته‌اند، اما برای استمرار این اثربخشی، رفع ضعف‌های ساختاری، تقویت منابع انسانی، به‌روزرسانی زیرساخت‌ها و ارتقای هماهنگی میان‌بخشی ضروری است. طراحی یک نظام یکپارچه اطلاع‌رسانی و سیاست‌گذاری کلان در حوزه اطلاع‌رسانی سلامت می‌تواند زمینه‌ساز اعتماد عمومی و مدیریت مؤثر بحران‌های آتی باشد. Aims: Given the critical role of public relations (PR) in crisis management, especially during the COVID-19 pandemic, this study aimed to identify the opportunities and challenges of virtual communication in PR departments of Iranian medical universities. Materials & Methods: This descriptive-analytical study was conducted in a cross-sectional manner in January 2020. Data were collected using a researcher-made questionnaire (29 items in 7 indicators, five-point Likert scale). After confirming the content validity with the experts' opinion, the reliability of the questionnaire was confirmed with Cronbach's alpha of 0.849. The research population consisted of PR managers from medical universities; therefore, sampling was conducted through a census, and data were collected electronically and analyzed using the Python programming language. The analysis included descriptive statistics and Pearson's correlation test between indicators. Results: The results of the present study, which was conducted on 41 cases, showed that social media platforms were the most frequently used tools for COVID-19 communication (mean=4.74). Virtual platforms provided effective opportunities for accurate (mean=4.57) and rapid (mean=4.02) information dissemination. However, significant challenges were identified, such as misinformation, a lack of interdepartmental coordination, and conflicting goals between PR departments and media outlets. PR infrastructures, including software, hardware, and human resources, were found to be insufficient. A strong positive correlation was observed between staff skill level and available infrastructure (r=0.655, P<0.001), while readiness for crisis management was positively associated with other supportive indicators. In contrast, the challenges of virtual space showed a negative correlation with both preparedness and staff competency. Conclusion: Despite satisfactory performance in leveraging digital tools, PR departments in Iranian medical universities face structural and resource-related limitations that hinder sustained effectiveness. Addressing these challenges through infrastructure development, interdepartmental coordination, and continuous staff training is essential. Establishing an integrated communication system and supportive national policies will strengthen public trust, improve crisis communication, and mitigate the impact of misinformation in future health emergencies. روابط عمومی, اطلاع‌رسانی سلامت, فضای مجازی,کووید-۱۹, مدیریت بحران, دانشگاه علوم پزشکی, شبکه‌های اجتماعی. Crisis management, COVID-19, Cyberspace, Health information, Public relations, Social networks, University of Medical Sciences 223 232 http://imtj.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1250-2&slc_lang=en&sid=1 Meisam Dastani میثم داستانی meisam.dastani@gmail.com 8000319475328460038592 8000319475328460038592 No Knowledge and Information Science, Social Determinants of Health Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد ایران. Hadi Shamsi Sani هادی شمسی ثانی 8000319475328460038593 8000319475328460038593 No Social Science Research, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. پژوهشگری علوم اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران Seyed Ali Sedehei سید علی سده ای 8000319475328460038594 8000319475328460038594 Yes Department of Sociology, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد ایران