fa طراحی و اجرای برنامه آموزشی ارتقای فعالیت بدنی در بین دانش آموزان: کاربرد تئوری رفتار برنامه ریزی شده علوم پايه پزشكي Basic Medical Science كاربردي Applicable چکیده زمینه و هدف: یکی از پیامد های ماشینی شدن زندگی و پیشرفت تکنولوژی در قرن حاضر، فقر حرکتی و کاهش فعالیت فیزیکی مناسب در بین افراد بوده است که این مشکل از دیدگاه سلامتی یکی از مهمترین مشکلات جامعه امروزی می باشد؛ لذا در این پژوهش با بهره گیری از تئوری رفتار برنامه ریزی شده به طراحی و اجرای یک برنامه آموزشی به منظور ارتقاء فعالیت فیزیکی در بین دانش آموزان مقطع راهنمایی پرداخته شده است. روش تحقیق: این پژوهش یک مطالعه کارآزمایی میدانی است. بدین منظور چهار مدرسه راهنمایی (دو مدرسه دخترانه و دو مدرسه پسرانه) از میان مدارس راهنمایی انتخاب گردیدند و سپس دو مدرسه به عنوان گروه مداخله (150 نفر) و دو مدرسه به عنوان گروه شاهد (150 نفر) در نظر گرفته شد. شرکت کنندگان قبل و 2 ماه پس از انجام مداخله آموزشی پرسشنامه ها را تکمیل نمودند. در نهایت اطلاعات با استفاده از نرم افزار آماریSPSS نسخه 13 و با بهره گیری از آزمون های آماری کای دو، t مستقل و t زوجی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج بدست آمده نشان دهنده وجود اختلاف معنی دار برای میانگین نگرش (003/0>p)، قصد رفتاری (000/0p<)، نرم‌های انتزاعی (013/0p<) و کنترل رفتاری درک شده (001/0p<) بین دانش آموزان گروه های مداخله و شاهد بعد از انجام مداخله آموزشی بود. همچنین میزان پرداختن به فعالیت بدنی در بین دانش آموزان گروه مداخله به طور معنی داری بعد از انجام مداخله آموزشی افزایش یافت (000/0 p<). نتیجه گیری: نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان دهنده وجود تفاوت آماری معنی دار در سازه های تئوری رفتار برنامه ریزی شده و افزایش پرداختن به فعالیت بدنی در بین دانش آموزان گروه مداخله بعد از اتمام برنامه آموزشی بود که حاکی از تأثیر مثبت برنامه آموزشی اجرا شده است. Abstract Background and Aim: Reduction of physical activity among adolescents is one of the most important problems of society. The aim of this study was to determine the effects of training programs on promoting the physical activity among school students by using the theory of planned behavior. Materials and Methods: This was a quasi-experimental study in which four junior high schools were randomly selected and then assigned to two interventional groups (n=150) and two control groups (n=150). Next, the students filled out the questionnaires before the intervention and two months after the intervention. The collected data were analyzed using SPSS Software V.13 employing Chi-square, independent and paired t test. Results: There was a statistically significant difference for the mean score of attitude (p=0.003), intention (p=0.000), subjective norms (p=0.013), perceived behavioral control (p=0.001) and increasing physical activity (p=0.000) among interventional groups after implementing the educational program. Conclusion: The overall results indicated that there were significant differences in the structure of theory of planned behavior and the increase of physical activity among students in the intervention group after training. It seems that implementing educational programs for increasing physical activities among students will be useful. تئوری رفتار برنامه ریزی شده؛ دانش آموزان؛ فعالیت بدنی physical activity, students, theory of planned behavior 45 52 http://imtj.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-540-1&slc_lang=fa&sid=1 mahnaz solhi مهناز صلحی solhi80@yahoo.com 800031947532846009324 800031947532846009324 Yes tehran university of medical scinces دانشگاه علوم پزشکی تهران fazel zinat motlagh فاضل زینت مطلق motlaghf@yahoo.com 800031947532846009325 800031947532846009325 No yasuj university of medical scinces دانشگاه علوم پزشکی یاسوج kambiz karimzade shirazi کامبیز کریم زاده شیرازی karimzadehshirazi@yahoo.com 800031947532846009326 800031947532846009326 No yasuj university of medical scinces دانشگاه علوم پزشکی یاسوج mohammad hossen taghdisi محمد حسین تقدسی taghdisi_m@yahoo.com 800031947532846009327 800031947532846009327 No tehran iran university of medical scinces دانشگاه علوم پزشکی تهران farzad jalilian فرزاد جلیلیان f_jalilian@yahoo.com 800031947532846009328 800031947532846009328 No hamedan Azad university دانشگاه آزاد واحد همدان همدان